DOLAR 13,6784
EURO 15,5229
ALTIN 785,62
BIST 2004,55
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 13°C
Sağanak Yağışlı

‘Ankara, BAE’nin parasal gücüne muhtaç; BAE, Türk SİHA’larına ilgi duyuyor’

Türkiye, Körfez bölgesinde kanlı bıçaklı olduğu Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile barışıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın davetiyle …

A+
A-

Türkiye, Körfez bölgesinde kanlı bıçaklı olduğu Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile barışıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın davetiyle Ankara’ya gelen Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayid el-Nahyan‘la güç, etraf, finans ve ticaret alanlarında direkt yatırımları içeren 10 muahede imzalandı.

BAE, Türkiye’ye ekonomik olarak büyük külfetler yaşandığı bir periyotta 10 milyar dolarlık fon açıyor. Reuters’e konuşan üst seviye Türk yetkililer de mümkün bir swap muahedesine yönelik ön görüşme yürütüldüğünü kaydetti.

Türkiye’nin 15 Temmuz darbe teşebbüsünün gerisinde olmakla suçladığı, İhvan hareketine takviyesinden dolayı Libya’ya uzanan bir coğrafyada karşı karşıya geldiği, Sedat Peker üzere bir ismi ağırlayan BAE ile olağanlaşma adımlarını gazeteci İslam Özkan ile konuştuk.

‘İki taraf da pragmatik olmasa bu noktaya gelinmez’

İslam Özkan’a nazaran, Türkiye ile BAE, iki tarafta da ilkesel bir yaklaşım bulunmadığı için bir ortaya gelebiliyor. İki ülkenin vizyonlarının çok farklı olduğunu belirten Özkan, Ankara’nın Müslüman Kardeşler’i destekleyerek ‘İslami bir bölge vizyonu’ tasavvur ederken, BAE’nin tam bilakis Müslüman Kardeşler’in bileğini bükmek için gerekirse sosyalistleri ve seküler hareketleri bile desteklediğini söyledi:

“İki taraf da görüşmelere açık olmasa, pragmatik olmasa bu noktaya gelinmez. İdeolojik yahut ilkesel bir yaklaşım kelam konusu olmadı. Türkiye ‘BAE bana çok ziyan verdi’ ya da karşı taraf, ‘Türkiye ile benim dünya görüşüm uymuyor münasebetiyle biz bir ortaya gelemeyiz’ üzere bir tavır içinde olmadı. İki taraf da oportünizme götürecek kadar pragmatik. Olağan ki iki tarafın da bir vizyonu var. Lakin şayet muhakkak bir duruşunuz yoksa her an restore edilebilir, yenilenebilir bakış açısı. Her iki taraf da buna yatkın. Türkiye ile BAE ortasında olması epeyce farklı. Zira bölge vizyonları çok farklı. Bir tarafta Müslüman Kardeşler’i ‘destekleyen’ bir yapılanma ve kendince ‘İslami bir bölge vizyonu tasavvur eden’ ve Türkiye’nin bu vizyona önderlik edeceğini düşünen bir yaklaşım. Öbür taraftan bunu büsbütün yok etmeyi açık formda söz etmiş. Arap Baharı’nda karşı devrimci rolüyle net halde kendini ortaya koymuş BAE. Mısır darbesini finanse etmekten tutun da ne kadar Müslüman Kardeşler tersi yapılanma var; Marksist, sosyalist olmasına bakmaksızın bütün hareketleri finanse eden bir BAE ve Körfez oluşumu görüyoruz. Hasebiyle bir ortaya gelmesi mümkün olmayan iki yapı görüşüyor. BAE desteklemekten çekinmez ancak karşıdaki yapılanma Marksist ise olağanda yanaşmaması gerekir. Lakin seküler ve sosyalist hareketleri Tunus ve Fas’ta desteklediğini biliyoruz. İhvan’ı Müslüman Kardeşler’i iktidardan uzaklaştırmak için… Alışılmış ki unsurlu ve dengeli Marksist bir hareketin olağanda BAE ile ya da Körfez’le bağlantısı olamaz. Müslüman Kardeşler ile kanlı bıçaklı ancak ondan evvel Cemal Abdülnasır ile yani Sovyet bloku ve sosyalistlerle kanlı bıçaklıydı. Abdülnasır’ı devirmek için ellerinden geleni yaptılar. 60’lı 70’li yıllarda da Abdülnasır’ın öfkesinden nasibini alan Müslüman Kardeşler hareketinin sığınağı Riyad’dı. Suudi Arabistan Krallığı himaye ediyordu. O vakit da Körfez ilerici sosyalist Arap güçleriyle çatışıyordu.”

‘Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon’

Özkan’a nazaran BAE’nin Türkiye’yle swap muahedesine dair haberler ve ‘kesenin ağzını açma’ tarafındaki atağı ‘Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon.’

“Türkiye’yi bütün mahfillerde sert bir halde eleştiren Pir ne oldu da artık Erdoğan’ı kurtarmaya çalışıyor” diye soran Özkan, karşılığında ne verildiğinin sorulması gerektiğini vurguladı:

“Üst seviye iki Türk yetkili Reuters’a konuşmuş, swap muahedesi yapıldığını teyit etmişler. Merkez Bankası ile BAE yetkilileri ortasında swap mutabakatı ne demek? Çok kısa vadeli bir şeyden bahsediyoruz. Erdoğan’ı kurtarmaya yönelik bir operasyon. Çatışmanın taraflarından bin Zayid, Türkiye’nin çekmiş olduğu birtakım dizilere alternatif olarak Osmanlı’yı kötüleyen diziler çeken Muhammed Dahlan, 15 Temmuz darbe teşebbüsüyle ilgili savlar, Türkiye’yi bütün mahfillerde sert bir formda eleştiren Pir ne oldu da artık Erdoğan’ı kurtarmaya çalışıyor? Swap’ın kaçtan yapıldığını bilmiyoruz. Türkiye’deki doların 11 lira olacağını evvelden iddia edenler bu görünen bir şey değil. Geçen sene ya da iki sene evvel yapılan swap takasları 11 TL’den yapılmıştı. Şu anda swap kaçtan yapılacak ve neden BAE, Zayid bu türlü bir şeye imza atıyor, çok değişik. Bunun karşılığında ne verildi?”

‘Ankara BAE’nin mali gücüne muhtaç, BAE Türk SİHA’larına ilgi duyuyor’

Ankara’nın BAE’nin mali gücüne muhtaç durumda olduğunu söyleyen Özkan, Türkiye’ye yatırım yapması planlanan Abu Dabi Yatırım Fonu’nun Arap dünyasının en büyük fonu olduğunu anımsattı. Diğer fonların da kelam konusu olduğunu vurgulayan Özkan, karşılığında Cibuti’den Somali’ye ve Yemen’e eli uzanan BAE’nin de Türkiye’nin savunma endüstrisine, bilhassa de SİHA’larına ilgi duyduğunu belirtti:

“İki ülkenin yakınlaşmasının o kadar çok nedeni var ki… En temel uyuşmazlık Libya’da. Ama Libya’nın dışında Türkiye, BAE’nin nakdî gücüne muhtaç. Türkiye’de yatırım yapması planlanan ve Zayid ile gelerek görüşmelere katılan Abu Dabi Yatırım Fonu, Arap dünyasının en büyük fonu. 792 milyar dolarlık bir varlık fonundan bahsediyoruz. Dünyada da Norveç emeklilik fonundan sonra ikinciymiş. Muhtemelen Norveç Varlık Fonu da 1 trilyon doları geçkin. 792 milyar dolar yalnızca Abu Dabi Yatırım Fonu, onun dışında Dubai yatırım fonu üzere üç dört tane daha dünyada dereceye giren fonlar var. Buyrukluğun bütün fonlarını bir ortada düşündüğümüzde 2 trilyona yakın bir paradan bahsediyoruz ve bu fecî bir para. Savunma sanayine ilgi duyduğundan bahsediliyor. Türkiye’nin SİHA üretimi yurt dışında dikkat çekiyor, Afrika ve Arap ülkelerinden almak isteyenler var. Suudi Arabistan’la savaşta olan Yemen’deki Ensarullah hareketi Türk SİHA’sı düşürdüklerini söylemişlerdi. Türkiye birçok yere satıyor. Birçok yere alenen, bir kısmını kapalı formda satıyor. Suudi Arabistan’a satışı yıllar sonra Husiler ele geçirdikten sonra gördük. Erken başladı Türkiye, tahminen de 2000’lerin başında projelendirilmesine başladılar. 2010’ların başlarında prototip üretildi. Son üç yılda seri üretime geçildi. Son birkaç yıldır da ihracat yapılıyor. BAE de SİHA üretimine el atmış durumda ve İsrail ile işbirliği yapıyor. Üretim yapmak istediğinizde çabucak olmuyor. Seri üretime geçmek vakit alıyor. BAE, Yemen savaşından Afrika’daki uyuşmazlıklara varana kadar geniş bir ilgi alanına sahip. Askeri havalimanları, askeri limanlar kiralıyor. Cibuti’den Somali’ye kadar ve Yemen’de askeri varlığı olan bir ülkeden bahsediyoruz. Münasebetiyle BAE’nin SİHA’ya çok büyük bir talebi var. Kendisi üretene kadar birinci şık Türk SİHA’larından yararlanmak istiyor olabilir. Lakin galiba iş biraz daha ötede. Türkiye ile ortak bir yatırıma girebilirler. Ya da Türklerin SİHA konusundaki deneyiminden yararlanmak istiyor olabilirler. Lakin bu mevzudaki asıl işbirliği İsrail ile devam ediyor.”

‘Türkiye’nin İsrail ile yakınlaşan ülkeleri eletirmesi tutarsız, kendisinin ilgisi varken bu türlü bir hakkı yok’

Erdoğan’ın İsrail ile BAE ortasında 2020’deki Abraham Mutabakatı nedeniyle BAE ile münasebetleri askıya almaktan kelam etmesinin özü prestijiyle hakikat fakat tutarsız olduğunu belirten Özkan, en başta Türkiye’nin İsrail’le öteden beri iyi bağlantılarına atıfta bulundu:

“Erdoğan’ın geçmişte İsrail’le bağ kuran BAE’yle diplomatik münasebetleri kesmesine dair açıklaması özünde gerçek lakin tutarsız bir açıklamaydı. Türkiye’nin İsrail ile büyük bağlantıları var, her sene kırılan ticari rekorlar var. İsrail ile her vakit yakın dost olmuş ve şu anda alakaları olağanlaştırmaya çalışan bir ülkeden bahsediyoruz. Kalkıp da Türkiye’nin İsrail ile yakınlaşmak isteyen ülkeleri eleştirmesi tutarsız. Özü itibariyle ben katılırım. İsrail’in legal bir devlet olduğunu düşünmüyorum. Bir İran’ın BAE’yi eleştirmeye sonuna kadar hakkı var, zira dengeli. Venezüella’nın hakkı olabilir. İrlanda’nın bile hakkı olabilir lakin Türkiye’nin hakkı olduğunu düşünmüyorum.”

‘Mısır para babası bir ülke değil; Türkiye’nin Mısır’la normalleşmede de asıl amacı Körfez’

Özkan, Mısır ile bağları olağanlaştırma yoluna giden Erdoğan idaresinin Kahire’den mali bir beklentisinin olamayacağını, asıl maksadının kendini içine düşürdüğü yalnızlaşmadan çıkarak Körfez ülkeleriyle ilgileri rayına oturtmak olduğu görüşünde:

“Muhammed bin Zayid’in gelmesi büyük bir sürpriz aslında. Bunun altyapısını aylardır hazırlandığını düşünüyorum. Türkiye’nin Mısır ile bağlantılarını güzelleştirme noktasında asıl gayesinin Körfez ile ilgilerini sürdürme, orada bir kapı açmak olduğunu düşünüyorum. Zira Mısır ile tansiyonun ortadan kalkması Türkiye için çok acil bir fayda getirecek bir şey değil. Mısır para babası bir ülke değil. Tahminen Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin işlerini kolaylaştırabilirdi. Türkiye’nin o noktada vizyon sahibi bir ülke olmadığını da biliyoruz. Doğu Akdeniz’de değil yalnızca Ortadoğu ve dünyada da kendini yalnızlaştırmış bir ülke. Halbuki vizyoner bir ülke olsa, Mısır ile de ilgilerini düzeltir. Mahpuslarda on binlerce İhvan üyesinin bu kadar eziyet çekmesine seyirci kalmak yerine bir an evvel süreci hızlandırıp tahliyeyi sağlayabilirdi. Lakin bunu yapmadı. Mısır ile büsbütün pragmatist biçimde asıl amacın Körfez’i şad etmek olduğu bir ilgi yürüttü. Şu anda yayın yapan üç tane kanal var; Mekameleen, El Sharq ve Vatan. Bu kanallarda Sisi idaresini sert eleştiren programlar durduruldu ve bu İhvan içerisinde büyük reaksiyon çekti. Bir sonraki adımın kapatılmak olduğunu herkes hissediyor.”

‘Türkiye eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda kalacak’

Türkiye-BAE münasebetlerinde Libya da uyuşmazlık konusuyken, İslam Özkan’a nazaran, Ankara aslında eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda kalacak.

“Türkiye esasen eninde sonunda Libya’dan çekilmek zorunda kalacak. Şu anda tarafların kendi ortalarında yaptıkları mutabakatlar, bütün yabancı güçlerin çekilmesi noktasında. Taraflar Libya’da gerçek barışın lakin bütün askeri güçlerin çekilmesiyle mümkün olduğunu söylüyor. Doğrusu da bu. Bir yabancı güç kalıp başkaları ayrılırsa orada gerçek bir barış olmaz aslında. Burada bunu sağlamaya dönük adımlarda Türkiye daima direndi, ‘Ben BM’nin tanıdığı legal hükümetle anlaştım. Münasebetiyle ben bu muahedenin dışındayım, başka yabancı güçler için geçerli’ diyor. Başkaları de Türkiye ayak diriyorsa biz niçin ayrılalım diyorlar. Şayet Türkiye inat ederse barışı çıkmaza sokabilir. Büyük aralıklar kat edilen Libya barışı tehlikeye girebilir. Biden seçildikten sonra bölgede değişiklikler oldu. Katar krizi Biden gelir gelmez bir hafta içinde sona ermesinin de hissesi var. Katar ile de barışınca Türkiye ile barışmasının önü açılmış oldu.”

‘BAE önemli bir taviz koparmadan Sedat Peker konusunda bir adım atmaz’

Özkan, Türk hükümeti ve en başta İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya ait pek çok ifşaatta bulunan ve Dubai’ye sığınmış durumdaki hata dünyası önderi Sedat Peker‘in durumunun da Türkiye-BAE normalleşmesinden etkilenebileceği görüşünde.

“BAE önemli taviz koparmadan Peker konusunda adım atmaz” diyen Özkan, lakin Ankara’nın vereceği çok güçlü odunların bu türlü bir pencere açabileceğini söyledi:

“Bir de işin içinde Sedat Peker muamması var. Sedat Peker’in burada hiçbir rolünün olmadığını söylemek mümkün değil. Filistinli gazeteci Yusuf el Şerif, Sedat Peker’in teslim edilmesinin mümkün olmadığını söylemişti. BAE yetkilileri de teslim etmeyeceklerini söylemişlerdi. Lakin o açıklamalar bende hiçbir şey söz etmiyor. Şayet BAE karşılığında çok güçlü bir taviz alırsa, ondan niçin vazgeçmesin. Bunun bir sürü formülü var. Direkt teslim edecek halleri yok. Pasaportu olmayan bir Sedat Peker var. Hudut dışı edildiğinde otomatikman esasen gidecek bir yeri olmadığı için Türkiye’ye gelmek durumunda kalabilir. İllaki bu türlü de olmayabilir. Lakin BAE’yi razı edecek çok büyük ekonomik ödünler kelam konusu olabilir. Burada karşılığında hiçbir halde bir şey verilmedi merak etmeyin halinde bir açıklama zati gelmedi. Gelse de ne kadar tatmin edici bilemiyoruz. Herkes biliyor ki BAE önemli bir taviz koparmadan bu noktada bir adım atmaz.”

ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

ankara escort