DOLAR 8,6693
EURO 10,3392
ALTIN 496,359
BIST 1409,85
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Gök Gürültülü

Üretici için bir sonraki hasat dönemi zora girebilir

İstanbul Bilgi Üniversitesi Memleketler arası Münasebetler ve Memleketler arası İktisat Politik Yüksek Lisans Programları Koordinatörü Dr. Öğr …

Üretici için bir sonraki hasat dönemi zora girebilir
A+
A-

İstanbul Bilgi Üniversitesi Memleketler arası Münasebetler ve Memleketler arası İktisat Politik Yüksek Lisans Programları Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Şadan İnan Rüma, dünya genelinde yaşanan hammadde kasvetinin Türkiye’deki üreticilere yansımasını kıymetlendirdi. Örneğin, tarımda yüksek girdi fiyatları nedeniyle üreticilerin eper vakittir zorlandığını söyleyen Rüma, “Pandemi bunu pekiştirdi. Besin üreticilerinin eserlerini tüketicilere ulaştıramadığı için atmak zorunda kaldığı söyleniyor maalesef. Bir sonraki hasatta gereken girdi maliyetlerini nasıl karşılayacakları konusunda epey kaygılılar” dedi.

Dünyada yaşanan hammadde zahmeti pandemi ile bir arada daha da gün yüzüne çıkıyor. Sorunun temelini gereksinimlere yönelik değil, doğayı tahrip eden ve kâr hırsına yönelik üretim ve kâfi gelir sağlanmadan borçlanma yoluyla tüketime teşvik oluşturuyor. Global eşitsizlikler çerçevesinde hammadde ihracatçısı ülkelerin ekonomilerinin bu ihracata dayalı bir sınırlılıktan muzdarip olmaları da sorunun bir öbür modülü. Bunlar inançlı bir tedariğin sağlanmasını güçleştiriyor.

Ülkeler ortası karmaşık bir tertip mevcut

Plastikten otomotive, tarımdan dokumaya her kesimde hammadde düşüncelerinin olduğunu söyleyen İstanbul Bilgi Üniversitesi Milletlerarası Münasebetler ve Memleketler arası İktisat Politik Yüksek Lisans Programları Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Şadan İnan Rüma, “En başta petrol fiyatları zati istikrarlı değil. Bu da bütün dalları tesirler. Neoliberal globalleşme ile dalların de ülkelerin de karmaşık ağlarla birbirinin içine geçtiği karmaşık bir sistem oluştu. Örneğin Pfizer-Biontech aşısının patenti özgür bırakılsa bile üretilebilmesinin bir yıl kadar mühlet alabileceği konuşuluyor. Zira 16 ülkeden gelen 30’dan fazla bileşene dayandığı söyleniyor. Üstelik borçlanma arttı. Neoliberal ekonomiyi savunagelen meşhur The Economist Mecmuası bile global borçlanmanın alarm verici seviyelerde olduğunu yazmıştı. Amerikan iktisadının ve idaresinin dalgalanmaları ile gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinin durumları ve idarelerinin tavırları nedeniyle doların gidişatı da inanç vermiyor. Doların fiyatı her türlü tedariği etkilediğinden ötürü asal kıymet arz ediyor. Bu bağlamda birçok öge sorun hâline geliyor: Hangi bölüm plastik tedariğinde sorun olursa etkilenmez ki? Tarımda sorun olursa besin fiyatları etkileniyor ve besin fiyatlarından etkilenmeyen sıradan insan olabilir mi? Yem hammaddelerinde fiyat artışları altı yılın doruğuna ulaşmış, et fiyatlarına yansımaması mümkün mü? Kauçuk tedariğinde sorun otomotiv bölümü başta olmak üzere birçok dalı etkiliyor. Pamuk yahut elyaf tedariğindeki sorun dokumacılık bölümünü etkiliyor; pamuk ve polyester üzere iplik fiyatlarında yüzde 75’e varan artışlar iletiliyor. Bütün bunlara ısrarla üretim ve tüketimin tabiatla ahenk içinde gerçekleştirilmemesinden, tabiatın insafsızca tahrip edilmesinden kaynaklanan ekolojik krizi eklediğimizde durum vahimleşiyor. Örneğin otomotiv dalında yaşanan kauçuk meşakkatinin nedenlerinden biri kauçuk bitkisinin yapraklarında görülen bir hastalık olarak bildirildi” dedi.

Besin üreticileri eserlerini çöpe atıyor

Türkiye’deki üreticilerin hammadde zahmetlerinden elbette etkilendiğini lisana getiren Rüma, şöyle konuştu: “Bu durum kendi yapısal meselelerini da pekiştiriyor. Örneğin tarımda yüksek girdi fiyatları nedeniyle üreticinin zorlandığı hayli vakittir lisana getiriliyordu. Pandemi ile bu pekişti. En son yaşadığımız tam kapanma nedeniyle besin üreticilerinin eserlerini pazarlara ulaştıramadığı için çöpe atmak zorunda kaldığı söylendi. Bir sonraki hasatta gereken girdi maliyetlerini nasıl karşılayacaklar? Plastik kesiminin hammadde zahmetlerinden etkilendiği ve ithalat vergisi, yerli hammaddenin iç piyasada kullanılması üzere taleplerde bulunulduğu görülüyor. Pandemi nedeniyle geçen yıldan bu yana tedarik zincirlerindeki aksamalar, navlun artışı üzere problemlerin hammadde ithalatında badire yarattığı bildiriliyor. En son hem Amerika hem Avrupa’da Yeşil Mutabakat ismiyle lisana getirilen tabiatla uyumlu sürdürülebilir üretim ve takviye paketleriyle de kendisini gösteren çalışanların alım güçlerini arttıracak ve istikrara kavuşturacak siyasetlerin uygulanması pandemi nedeniyle pekişen krizlerden çıkılabilmesi için elzem görünüyor.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı


YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.